Penanaman Nilai Nasionalisme melalui Literasi Fikih Kebangsaan di Ma’had Aly Lirboyo Kota Kediri
DOI:
https://doi.org/10.33367/ji.v14i1.5205Keywords:
Nationalism Fiqh Literacy, Ma'had Aly Lirboyo, Santri NationalismAbstract
This research aims to understand the process of instilling nationalist values through nationalism fiqh literacy at the Ma'had Aly Lirboyo, Kediri City. This study employs qualitative research methods. The main data source is interviews with mudir, mustahiq, munawwib, administrators, the graduates, and mahasantri Ma'had Aly Lirboyo. This research had three findings. First, the genealogy of nationalist values in nationalism fiqh literacy in Ma'had Aly Lirboyo is rooted in the nationalism spirit of the kiais (masyayikh) of Pesantren Lirboyo. Second, the internalization methodology was formulated by studying bahtsul masail and Al-Mahalli deliberation and interpreting national verses and hadith using the ushul fiqh and fiqh rules approach. Third, the impact of internalization can be seen from two types of contributions: intellectual contributions in the form of scientific works by mahasantri for each generation (graduate), which are published every year, and practical contributions in the form of mahasantri's work in a society with a tolerant attitude, particularly while coexisting with adherents of different faiths or religions.
References
Admin, Admin. “Konsep Khilafah Ancam Kelangsungan NKRI.” Sekolah Pascasarjana, Oktober 2016. http://graduate.uinjkt.ac.id/?p=17529.
Arafat, Asrori, and Muhammad Rosyid Ridlo. “Strategi Penanaman Nasionalisme Pada Pondok Pesantren (Studi Kasus Tentang Penanaman Nasionalisme Pada Santri Pondok Pesantren Sunan Gunung Jati Ba’ Alawy, Gunungpati Semarang).” Jurnal Analisa Sosiologi 8, no. 2 (October 4, 2019). https://jurnal.uns.ac.id/jas/article/view/34074.
Baso, Ahmad. “Akar Pendidikan Kewarganegaraan Di Pesantren.” Jurnal Pendidikan Islam 27, no. 2 (2012): 161–86. https://doi.org/10.15575/jpi.v27i2.503.
Bih, M. Mubasysyarum. “Membentengi Negeri dari Perusak Bangsa Berjubah Agama.” NU Online, January 24, 2018. https://www.nu.or.id/pustaka/membentengi-negeri-dari-perusak-bangsa-berjubah-agama-STnU7.
Fauzi, M. Rizqy. “Peran KH Wahid Hasyim dalam Merumuskan Pancasila.” NU Online. Accessed March 3, 2024. https://jabar.nu.or.id/sejarah/peran-kh-wahid-hasyim-dalam-merumuskan-pancasila-ZHPCP.
Ginanjar, Dhimas. “Radikalisme Khilafah.” Jawa Pos. Radikalisme Khilafa, June 7, 2022. https://www.jawapos.com/opini/01390505/radikalisme-khilafah.
Gong, Gola, and Agus M. Irkham. Gempa Literasi dari Kampung untuk Nusantara. Kepustakaan Populer Gramedia, 2012.
Haryanto, Joko Tri. “Perkembangan Gerakan ISIS Dan Strategi Penanggulangannya (Kasus Perkembangan Awal ISIS Di Surakarta).” Harmoni 14, no. 3 (December 30, 2015): 23–40.
Hidayat, Achmad, and Zaenal Arifin. “Narasi Fikih Kebangsaan Di Pesantren Lirboyo.” Intelektual: Jurnal Pendidikan Dan Studi Keislaman 10, no. 3 (2020): 315–28. https://doi.org/10.33367/ji.v10i3.1491.
Indonesia, Tim Redaksi Kamus Bahasa. “Kamus Bahasa Indonesia.” Jakarta: Pusat Bahasa, 2018.
Karolewski, Ireneusz Pawel. Nation and Nationalism in Europe. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2011.
Khalaf, Abd al-Wahhab. 'Ilm Ushul al-Fiqh. Kairo: Dar al-Rashid, 2008.
Khitam, Khoirul. Interview Alumni Ma'had Aly, Mei 2023.
Khoiri, Qolbi, and Bustomi Bustomi. Literasi Guru PAI di SMA. Bengkulu: Penerbit Elmarkazi, 2020.
Khozin, Nur, and A. Jauhar Fuad. "Nationalism Education at the Lirboyo Islamic Boarding School, Kediri." Jurnal Pendidikan Islam Indonesia 7, no. 1 (2022): 12–23. https://doi.org/10.35316/jpii.v7i1.399.
Makki, Ahmad, Ibnu Kharish, Fahmi Suhudi, Masrur Irsyadi, Silmi Adawiyah, and Yunal Isra. Fiqih Nasionalisme. Banten: Yayasan Pengkaji Hadits el-Bukhari Institut, n.d.
Muhammad, Zen. “Bantahan Kiai Mahrus Ali Saat PKI Menuduh NU Ingin Mendirikan Negara Islam.” NU Online Jatim, September 27, 2020. https://jatim.nu.or.id/rehat/bantahan-kiai-mahrus-ali-saat-pki-menuduh-nu-ingin-mendirikan-negara-islam-yqauJ.
Mukti, Dimas Chandra. “Virtual Homeland: Wacana Dan Strategi Pendirian Negara Islam Di Media Sosial (Twitter).” Skripsi, Universitas Gadjah Mada, 2023. https://etd.repository.ugm.ac.id/penelitian/detail/234126.
Munfa'ati, Kusnul. “Integrasi Nilai Islam Moderat Dan Nasionalisme Pada Pendidikan Karakter Di Madrasah Ibtidaiyah Berbasis Pesantren: Studi Multi Kasus Di MI Miftahul Ulum Driyorejo Gresik Dan MI Bahrul Ulum Sahlaniyah Krian Sidoarjo.” Masters, UIN Sunan Ampel Surabaya, 2018. http://digilib.uinsa.ac.id/26133/.
Murtadlo, Muhamad. “The Development of Scientific Writing Skills in Pesantren: A Comparative Analysis on Ma’had Aly Sukorejo Situbondo and Ma’had Aly Manggisan Wonosobo.” Analisa: Journal of Social Science and Religion 4, no. 2 (December 31, 2019): 205–24. https://doi.org/10.18784/analisa.v4i02.915.
Musfah, Jejen. “Pesantren dan Radikalisme,” March 18, 2018. https://uinjkt.ac.id/id/pesantren-dan-radikalisme.
Mustaqim, Muhammad. “Politik Kebangsaan Kaum Santri: Studi Atas Kiprah Politik Nahdlatul Ulama.” Addin 9, no. 2 (November 15, 2015). https://doi.org/10.21043/addin.v9i2.618.
Nurhidin, Edi. "Pesantren Tradition-based Nationalism Education Model on Religious Moderation Perspectives in Kediri, East Java." Edukasia Islamika 8, no. 1 (June 23, 2023): 61–80. https://doi.org/10.28918/jei.v8i1.7323.
P2L, Tim Sejarah BPK. Tiga Tokoh Lirboyo. Kediri: BPK P2L dan LTN Pondok Pesantren Lirboyo, 2006.
Penatas, Khamid. Interview, Mei 2023.
PPL, LTN Himasal Pusat & LBM. Fikih Kebangsaan II: Menebar Kerahmatan Islam. Kediri: Lirboyo Press dan LTN Himasal, 2020.
———. Fikih Kebangsaan III: Jihad dan Kewarganegaraan Non Muslim dalam Negara Bangsa. Kediri: Lirboyo Press dan LTN Himasal, 2020.
———. Fikih Kebangsaan: Merajut Kebersamaan Di Tengah Kebhinnekaan. Kediri: Lirboyo Press dan LTN Himasal, 2018.
Syah, M. Kautsar Thariq, and Paelani Setia. “Radikalisme Islam: Telaah Kampanye Khilafah Oleh Hizbut Tahrir Indonesia (HTI) Pra-Pembubaran Oleh Pemerintah.” Jurnal Iman Dan Spiritualitas 1, no. 4 (November 22, 2021): 523–35. https://doi.org/10.15575/jis.v1i4.14094.
Tanjung, Indra Utama, and Muhammad Juang Rambe. “Khilafah Islamiyah Versus Pancasila Studi Ideologi Dan Penerapannya Di Indonesia.” Scenario (Seminar of Social Sciences Engineering and Humaniora), April 29, 2023, 391–404.
Thalib, Mohamad Anwar. “Pelatihan Analisis Data Model Miles dan Huberman untuk Riset Akuntansi Budaya.” Madani: Jurnal Pengabdian Ilmiah 5, no. 1 (May 11, 2022): 23–33. https://doi.org/10.30603/md.v5i1.2581.
Umam, Khotibul. Interview Anggota Dewan Rois LBM P2L, Mei 2023.
Abstract
Views:
193,
PDF downloads: 162













