Quran, Sufism and Social Culture Awakening of Medieval Türkiye: The Case of Akhism
DOI:
https://doi.org/10.33367/al-karim.v3i2.7859Keywords:
Qur’an, Sufism, Social Ethics, Turkish Culture, AkhismAbstract
Akhism, which flourished in Anatolia from the 13th to the 20th century, was a distinctive socio-economic and moral organization grounded in the ethical teachings of the Qur’an, Hadith, and Sufism. Beyond functioning as a guild for artisans, it served as a social and moral institution that fostered integrity, solidarity, and justice within the community. This study aims to examine how Qur’anic values shaped the ideological foundations and social functions of Akhism within the Ottoman context. Employing a qualitative approach with a cultural-historical focus, the research draws upon diverse sources, including historical documents, Fütüvvetnâme texts, the Qur’an, Hadith, and other records relevant to Akhism. The researcher acts as the primary instrument, applying data reduction, data display, and conclusion-drawing techniques to interpret findings. The analysis reveals that Akhism represented a dynamic synthesis of Qur’anic ethics and Sufi spirituality, operating simultaneously as a moral compass and a social regulator. This study finds that Akhism exemplifies how scriptural values can sustain social harmony, ethical discipline, and cultural resilience within medieval Turkish society.
Contribution: This study contributes to understanding the embodiment of Qur’anic ethics in socio-economic structures, offering Akhism as a historical model of Islamic ethical praxis in public life.
Downloads
References
Abu Zayd, Nasr Hamid. Mafhum Al-Nas: Dirasah Fi Ulum al-Qur’an. Al-Markaz al-Tsaqafi al-Arabi, 2000.
AKPINAR, Teoman, and Nazlı Çağıl KÜÇÜKGÖKSEL. “Esnaf Ahilik Sandığı Sigortası.” Cataloging-In-Publication Data, 2017, 10.
ARICI, Kadir. “Bir Sivil Toplum Kuruluşu Olarak Anadolu Ahiliği (Ahiyan-ı Rum).” II. Uluslararası Ahilik Kültürü Sempozyumu Bildirileri, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1999, 38–48.
Aydemir, Muzaffer. “Osmanli Küçük İşletme Gruplari Olarak Ahilik: Tarihsel Bir Değerlendirme.” Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 20, no. 2 (2019): 230–47.
Azharî, Abû Mansûr Muhammad b. Ahmad al-. Tahzîb Al-Luġa. Al-Muassasa al-Misriyya al-Amma, n.d.
Balcı, Deniz. “Türk Devlet Geleneğinde Ahilik Teşkilatı’nın Yeri ve Önemi.” Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 6, no. 3 (2023): 954–65.
Bayram, Mikail. “Türkiye Selçukluları Döneminde Bilimsel Ortam ve Ahiliğin Doğuşuna Etkisi.” Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, no. 10 (2001): 1–11.
Bekki, Salahaddin. “Ahiliğe Giriş Törenlerinin Bilmecelerle İlişkisi.” I. Ahi Evran-ı Veli ve Ahilik Araştırmaları Sempozyumu Bildiri Kitabı, GÜ Ahilik Kültürünü Araştırma Merkezi, C 1 (2005).
Çağatay, Neşet. “Fütüvvet-Ahi Müessesesinin Menşei.” Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1, no. 1 (1952): 59–68.
Cora, İhsan. “Örgüt Kültürünün Temel Unsurları ve Ahilik Kültürü.” Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi 3, no. 8 (2020): 608–23.
Doğan, Bekir Gökhan. “Gürsoy Akça’nın Akademik Çalışmaları Üzerine Bir Inceleme.” NOSYON: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, no. 5 (2020): 166–79.
Dönmez, Mehmet, Hasan Çelik, and Ergün Armağan. “Alevilik-Bektaşilikte Dâr.” Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, no. 85 (2018): 183–98.
Erarı, Ferhat. “Ahilik ve Ahilik Kültürünün İktisadi Hayatımızdaki Anlam ve Önemi, II.” Uluslararası Ahilik Kültürü Sempozyumu, 1999, 117–24.
Erdem, Ekrem. “Fütüvvet ve Ahilik Çalışmalarının Kaynakları.” Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi 16, no. 2 (2021): 173–98.
Eroğlu, Erol, and Yavuz Köktan. “Ahilik Kültürü Ve Geleneksel Sohbet Toplantilari.” The Journal of Turk-Islam World Social Studies 2, no. 5 (2019): 339–48.
Eroğlu, İlhan, and Çetin BEKTAŞ. “İKTİSADİ, SOSYAL VE EĞİTİM PERSPEKTİFİNDEN AHİLİK KURUMUNA GÜNCEL BİR BAKIŞ.” Ekonomi Bilimleri Dergisi 14, no. 2 (2022): 158–75.
Fatih, Tok. Sülemî’nin Kitabu’l Fütüvve’sinde Ortaya Koyduğu İnsan-Allah İlişkisinin Ayetlerle Temellendirilmesi. 2017.
Fîrûzâbâdî, Ab al-Tâhir Majduddîn Muhammad b. Ya’qūb al-. Al-Qâmûs al-Muḥîṭ. Muassasah al-Risalah, 1426.
Ibn Manzûr, Abu al-Faḍl Jamâlüddîn Muhammad b. Mukarram. Lisân Al-ʿArab. 15 vols. Dâr al-Ma’ârif, n.d.
İnanır, Ahmet. “XVI. Yüzyil Osmanli Fetvalarinda Ahilik.” Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, no. 36 (2014): 103–38.
Kanik, İsa. “Kur’ânî Değerlerin Ahilik Kültüründeki/Ahlakindaki İzdüşümleri Ve Günümüz Yansimalari.” VI. Uluslararasi Ahilik Sempozyumu 1 (n.d.): 261–302.
Karakaş, Ayhan. “Çok Yönlü Bir Sivil Toplum Örgütü: Ahilik.” Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 1, no. 1 (2017): 1–20.
Karakuş, Abdulkadir. “Ahilik Öğretilerine Ilham Olan Ayetler.” Uluslararası Ahîlikte İş ve Ticaret Ahlakı Sempozyumu Tebliğleri, 2018.
Karasoy, Yakup. “Ahi Kelimesi ve Türk Kültüründe Ahilik.” Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, no. 14 (2003): 1–23.
Kart, M., and R. Yeşil. “Değer Eğitimi Modeli Olarak Ahilik.” Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi 7, no. 3 (2018).
Kasıcı, Ziya. “Ahilik.” In TDV İslam Ansiklopedisi, vol. 1. Türkiye Diyanet Vakfı, 1988.
Kızıler, Hamdi. “Osmanlı Toplumunun Sosyal Dinamiklerinden Ahilik Kurumu.” İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 4, no. 2 (2015): 408–23.
Koca, Hüseyin Kasım. “Ahilik Kültürü: Ticaret Ahlakı Kazandırmaya Model Olması Açısından Eğitimsel Bir Değerlendirme.” Bilimname, no. 46 (2021): 225–48.
KÖKSAL, Mehmet Fatih, Erşahin Ahmet AYHÜN, Esma TÜRKMEN, and Saniye Aybüke VARDAR, eds. Geçmişten Geleceğe Köprü Ahilik ve Ahi Evran Kitabı. Türk Ocakları Eskişehir Şubesi Yayını, 2022.
Kurniawan, Syamsul. Filsafat Pendidikan Islam. Samudra Biru, 2015.
Moghaddam, Alireza. “13.-15. Yüzyıllarda Anadoluda Ahilik: Kurumsallaşma, Toplumsal Yapı ve Ideoloji.” Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, 2017.
Nasution, S. Tafsir Tarbawi: Melacak Kontruksi Pendidikan Dalam Alquran Dan Hadis. Madina Publisher, 2022.
OCAK, AHMET YAŞAR. “Fütüvvetnâme.” In TDV İslam Ansiklopedisi, vol. 13. Türkiye Diyanet Vakfı, 1994.
Oruç, Ayşe Betül. “Ahîlik Teşkilatı’ndaki Denge İlkesinin Kur’ânî Temelleri.” Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 48 (2022): 129–41.
Packer, Martin. The Science of Qualitative Research. 1st ed. Cambridge University Press, 2010. https://doi.org/10.1017/CBO9780511779947.
Raghib al-Asfahani. Al-Mufradat Fi Gharib al-Qur’an. Mustafa al-Babi’l-Halabî wa Awladihi, n.d.
Sancakli, Saffet. “Ahilik Ahlâkının Oluşumunda Hadislerin Etkisi.” İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1, no. 1 (2010): 1–28.
Sarı, Eren. Ahilik: Ahilik, Anadolu Halkının Sanat, Ekonomi ve Sosyal Düzenine Yön Veren Bir Teşkilat Olmasıyla Da Bilinen Bir Kurumdur. Noktaekitap, 2016.
Şeker, Mehmet. “Ahîliğin Anadolu’nun Sosyal ve Kültürel Hayatındaki Yer.” Erdem 8, no. 23 (1996): 599–620.
Selvi, Dilaver. “Fütüvvet ve Ahîlik Teşkilatlarinin Ahlâkî Ilkelerinin Oluşmasinda Tasavvufun Öncülüğü.” İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi 2, no. 1 (2016): 1–37.
Syaifulloh, Mochamad. “Metode Pendidikan Dalam Al-Qur’an (Kajian Tafsir Tematik).” DINAMIKA: Jurnal Kajian Pendidikan Dan Keislaman 2, no. 1 (2017): 108–43.
Tantowi, Ahmad, and Ahmad Munadirin. “Konsep Pendidikan Akhlak Dalam Al-Quran Surat Al-an’Am Ayat 151 Pada Era Globalisasi.” Al-Afkar, Journal For Islamic Studies, 2022, 351–65.
Tekin, Mustafa. “Bir Sosyal Kontrol Araci Olarak Ahîlik ve Toplumsal Dinamikleri.” Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 21, no. 21 (2006): 219–35.
Uludağ, Süleyman, and Ahmet Yaşar Ocak. “Fütüvvet.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi 13 (1996): 259–61.
Üniversiteler İşbirliğinde. Ahilik Panelleri Kitabı. T.C. Ticaret Bakanlığı, 2022.
Ünsür, Ahmet. “Ahilik Sistemi Değerleri Yönetim ve Eğitimi.” Değerler Eğitimi Dergisi 18, no. 39 (2020): 297–337.
Abstract
Views:
150, 
PDF downloads: 81
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Didik Andriawan, Safa Alrumayh
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
-
The formal legal aspect of access to any information and articles contained in this journal site refers to the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) license.
-
Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgment of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).
Licensed under a 